Osieczanie w Armii Andersa

W ramach projektu SDiM uczennice LO im. Stanisława Wyspiańskiego w Kętach – Aleksandra Wykręt i Monika Jekiełek podjęły się zadania rozpowszechnienia wiedzy o osieczanach z II Korpusu Polski wśród mieszkańców naszej miejscowości.

d006Władysław Anders, Władysław Sikorski, Henryk Sucharski, Stanisław Maczek, Stefan Grot-Rowecki – te nazwiska polskich bohaterów II wojny światowej zna każdy z nas. Istnieją w świadomości narodowej Polaków- ich dokonania są przedmiotem nauczania podczas lekcji historii. Często jednak zapominamy, że nie tylko oni odegrali ważną dla naszego kraju rolę podczas II wojny światowej. Polskie miasta i wsie są pełne lokalnych bohaterów, zapominanych z upływem czasu przez lokalne społeczności.

W ramach projektu SDiM uczennice LO im. Stanisława Wyspiańskiego w Kętach – DSC_0574Aleksandra Wykręt i Monika Jekiełek podjęły się zadania rozpowszechnienia wiedzy o osieczanach z II Korpusu Polski wśród mieszkańców naszej miejscowości.

II Korpus Polski, znany także pod nazwą Armii Andersa, został utworzony na mocy porozumienia zawartego między Władysławem Sikorskim i Józefem Stalinem. W skład korpusu wchodzili Polacy przebywający w tym czasie w niewoli sowieckiej. W 1942 r. do Kazachstanu i Turkmenii wyruszyły pierwsze transporty na miejsca koncentracji Armii Polskiej, w okolice Bazłuku, Tocka i Tatiszczewa.

Pomimo niedoborów żywności i ciężkiej podróży, żołnierze, którzy dotarli do miejsc koncentracji byli szczęśliwi, ponieważ był to już koniec ich poniżenia przez sowietów – należeli do Wojska Polskiego. Jednak stosunki z rządem ZSRR pogorszyły się i armia zaczęła przygotowywać się do ewakuacji do Iranu. Polscy żołnierze przybili do ziemi Perskiej na pokładach starych tankowców. Podczas pobytu Polaków w Iranie i Iraku zapadały decyzje dotyczące ich organizacji i struktur, w ramach których mieli podjąć walkę. Decyzje te podjęto na najwyższych szczeblach militarnych i politycznych. Ścierały się tu stanowiska strony polskiej i brytyjskiej, które miały odmienne koncepcje formowania sił polskich pod dowództwem gen. Władysława Andersa.

9

W sierpniu 1942 roku Brytyjczycy przedstawili projekt sformowania dwudywizyjnego polskiego korpusu, na który składać się mieli żołnierze ewakuowani z ZSRR wzmocnieni siłami SBSK. W skład Armii Polskiej wchodziły 3. i 5. Dywizja Strzelców, w każdej po dwie brygady piechoty, pułk rozpoznawczy, trzy pułki artylerii lekkiej, pułk artylerii przeciwpancernej, pułk artylerii przeciwlotniczej, batalion ciężkich karabinów maszynowych, trzy kompanie saperów, kompanię parkową saperów, pozostałe służby, 6. dywizja (2. Brygada Czołgów, 6. Samodzielna Brygada Strzelców oraz pozostałe służby), 7. dywizja z jednostkami zapasowymi i ośrodkami szkolenia. W składzie dowództwa Armii Polskiej na Wschodzie znaleźli się m.in. gen. Władysław Anders jako dowódca, gen. Józef Zając wyznaczony na zastępcę dowódcy, szef sztabu gen. Bronisław Rakowski, płk dr Roman Odzierzyński jako dowódca artylerii. Ogółem pod komendą Andersa znalazło się 76 501 ludzi, z czego 5 709 oficerów i 70 792 szeregowych.

Kwiecień 1943 był punktem kulminacyjnym kryzysu stosunków polsko-radzieckich, które 11_listopad_B 010pod koniec miesiąca zostały oficjalnie zerwane przez stronę radziecką. Miało to spory wpływ na losy Armii Polskiej na Wschodzie, gdzie narastał bunt spowodowany antypolską polityką Sowietów. Wielu Polaków znajdujących się na Wschodzie zdawało sobie sprawę, że może czekać ich ten sam los, co oficerów zamordowanych w Katyniu.

Szlak bojowy II Korpusu zaczął się w Palestynie. Wiosną 1944 r. wojska polskie przeszły reorganizację i w ostateczności uzyskały formalną niezależność. Już w grudniu 1943 r. i kwietniu 1944 r. polskie oddziały zostały internowane na teren Włoch, gdzie znalazły się pod rozkazami brytyjskimi. Polskie oddziały w liczbie 46 641(2 574 oficerów i 44 067 szeregowych) odnosiły straty, lecz także uzupełnienia. Wielu Polaków dezertowało z armii niemieckiej i dołączało do rodaków z II Korpusu. Liczbę tą szacuje się na około 35 tys.

11_listopad_B 008Symbolem odwagi i siły Polaków podczas II wojny światowej jest bitwa pod Monte Cassino. Polskie dowództwo traktowało Armię Andersa jako kartę przetargową w stosunkach międzynarodowych, dlatego zgodziło się na udział polskiej jednostki w zdobywaniu „klasztoru na wzgórzu”, co było zaszczytnym dokonaniem przełamania obrony niemieckiej. Późniejsze walki toczone w rejonie Monte Cairo i Piedimonte pozwoliły na zdobycie wielu włoskich miejscowości i przełamania pasa umocnień zwanego Linią Hitlera. Wojska alianckie wkroczyły do Rzymu w czerwcu. Polacy włączyli się do krwawych walk nad rzeką Senio. Po przebiciu się przez Senio, Santerno, Sillaro, Idice i Savena Polacy doszli do Imola. Wyprawę do Bolonii rozpoczęto w dniu, w którym zdobyta została Imola. Czołowe natarcie prowadziła brygada czołgów, którą do boju wiódł gen. Rudnicki. Grupa „Rud” szybko zdobywała teren i 21 kwietnia wkroczyła do Bolonii, tuż przed Amerykanami nadciągającymi z drugiej strony.

Po zakończeniu działań bojowych Wielka Brytania rozpoczęła gorączkowe poszukiwanie miejsca dla tysięcy polskich żołnierzy. Do Armii Polskiej przyłączało się coraz więcej Polaków wyzwolonych z niemieckich obozów jenieckich.

Po wojnie polskie oddziały przeniesiono do Wielkiej Brytanii. Część Polaków zdecydowała się wówczas wrócić do ojczyzny. Wielu żołnierzy zaczęło po wojnie nowe życie, jednak część z nich nie odnalazła się w powojennym świecie. Ci którzy wrócili, przez komunistyczną ojczyznę nie byli traktowani jak bohaterowie.

Właśnie w tej historii mieli swój udział osieczanie:

1. Frej Antoni; rocznik 1906 – Stara Droga 15 – Poznański Pułk Kawalerii Zmotoryzowanej – zmarł 1994 r.

2. Jarzyna Andrzej; rocznik 1902 – Rzepowskie – Kompania Zaopatrzeniowa V Dywizji – zmarł 1975 r.

3. Jekiełek Ludwik; rocznik 1911 – Osiek Górny – Baon Saperów – zmarł 1981 r.

4. Jurczyk Stanisław; rocznik 1902 – Ogrody – Samodzielna Brygada Przeciwpancerna – zmarł 1971 r.

5. Kacorzyk Franciszek; rocznik 1902 – Czarny Las – Kompania Zaopatrzenia – zmarł 1971 r.

6. Kwaśniak Jan; rocznik 1906 – Ulica – V Kresowa 16 Baon Piechoty – zginął pod Monte Cassino

7. Mleczek Wawrzyniec; rocznik 1906 – Ogrody – Pułk Artylerii Przeciwlotniczej – zmarł 1959 r. 8. Rusin Stefan; rocznik 1916 – Ulica – 6 Lwowski Pułk Artylerii Lekkiej – zmarł w maju 2001 r.

Przeżyli oni trudy obozów sowieckich, przeszkolenie w Kazachstanie, Iranie i Palestynie. wystawaUczestniczyli w walkach pod Monte Cassino, nad rzeką Senio i Bolonii. Po powrocie po ojczyzny byli jednak dyskryminowani ze względu na swoją przynależność do Armii Polskiej w czasie wojny.

Wyniki przeprowadzonej wśród osieczan ankiety wykazały niestety, że wiedza o istnieniu lokalnych bohaterów, którzy walczyli za Polskę w Armii Andersa jest na bardzo niskim poziomie. By przybliżyć mieszkańcom historię z czasów drugiej wojny światowej i udziale w niej mieszkańców Osieka uczennice zorganizowały wystawę w Gminnej Bibliotece Publicznej. Można na niej zobaczyć pamiątkowe zdjęcia udostępnione przez rodziny żołnierzy z Armii Andersa. Wystawę można oglądać do dnia 12 kwietnia w godzinach otwarcia gminnej biblioteki.

Projekt SDiM
Aleksandra Wykręt i Monika Jekiełek

źródła:

http://www.sww.w.szu.pl/index.php?id=polska_2_korpus_polski
Wywiad z panem Stefanem Rusinem w „Echu Osieka”
Wspomnienia syna pana Franciszka Kacorzyka

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Możesz użyć następujących tagów oraz atrybutów HTML-a: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>